Archive for the ‘diversen’ Category

h1

Sterrenkunde met podcasts

oktober 14, 2006

Dezelfde vlucht die het gebruik van mobiele telefoons de laatste jaren heeft genomen zie je nu ook met MP3-spelers. Op weg naar school, werk of huis zie je steeds meer mensen met zo’n MP-3 speler om de nek. Het is er eentje met flashgeheugen, zoals ik heb (een Creative Rhomba, al weer een paar jaar oud) of eentje met harde schijf, zoals de immens populaire iPods (of de imitaties daarvan). Het leuke van die MP3-spelers is dat je onderweg niet alleen de gedownloade Top-40 kunt beluisteren, maar ook meer te weten kunt komen over actuele sterrenkundige onderwerpen! Dat kan door je te abonneren op astronomische podcasts. De term podcasting is een samentrekking van iPod en ‘broadcasting’ (Engels voor uitzenden). De uitzenders van de podcasts, de podcasters stellen audiobestanden (MP3) met discussies, radioshows, muziekprogramma’s enzovoort beschikbaar via internet. Om je te abonneren op een podcast heb je speciale software nodig. Er zijn verschillende gratis programma�s beschikbaar op internet. Het bekendste is Juice voor zowel Windows als Mac. Ik gebruik Juice ook en ik ben er tevreden over. De laatste tijd verschijnen er ook aanbieders van sterrenkundige en wetenschappelijke podcasts. Een klein overzicht van aanbieders:

  • Nature
  • Chandra
  • Spitzer
  • NASA/JPL
  • Astronomycast
  • UniverseToday
  • NASA
  • Het zijn allemaal links die in je podcast-proggie op moet nemen en dan worden de podcasts automatisch iedere dag of week naar je toegestuurd en op je MP3-speler gezet. Simpel! De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat op m�jn speler sommige podcasts altijd problemen geven: de podcasts van Universe Today en van Spitzer om precies te zijn. Ze spelen gewoon niet af, terwijl ze toch gewoon MP3-formaat hebben. Misschien dat anderen daar geen last van hebben. Oorzaak zou kunnen zijn dat m’n Rhomba te oud is (en dat is in deze dynamische mobiele wereld al na een jaar) en moet worden geupdate in z’n firmware. Geen idee eigenlijk. Wie de oplossing weet mag ’t zeggen. Ongetwijfeld zijn er Astrobloglezers die helemaal geen MP3-speler hebben. Die kunnen de podcasts gewoon op de PC beluisteren. Ga naar genoemde sites en zoek daar naar de podcasts, die je bijvoorbeeld in Windows Media Player kan afspelen. Bij het wetenschappelijk tijdschrift Nature kan je bijvoorbeeld hier de podcasts ophalen.
    Nou heb je naast de audio-podcasts tegenwoordig ook videopods, welke moeten worden afgespeeld op iPods, die videomogelijkheden hebben. Op Slackerastronomy heb je ook van die sterrenkundige videopods. Kortom, je hoeft je onderweg naar je werk of school niet te vervelen!

    Advertenties
    h1

    Betere versie van Wikipedia in aantocht

    oktober 6, 2006

    Binnenkort verschijnt er een nieuw soort van Internet-encyclopedie, die voor iedereen toegankelijk zal zijn. Verschil met de meest bekende huidige online-encyclopedie, Wikipedia, is dat de nieuwe encyclopedie bijgehouden zal worden door wetenschappers en experts. Bij Wikipedia kan iedereen de inhoud redigeren of nieuwe lemma’s beschrijven. Bij Citizendium, zoals de nieuwe encyclopedie gaat heten, zullen mensen “met voldoende academische kwalificatie” worden ingezet, aldus de bedenker Larry Sanger. Dezelfde Sanger heeft ooit ook Wikipedia medeopgericht, dus geheel vreemd in deze wereld is hij niet. Probleem bij Wikipedia is dat de artikelen soms fouten bevatten, overigens niet gek veel meer dan een ‘officile’ encyclopedie als de Brittanica (zie m’n astroblog 18 december 2005), die niet door wetenschappers worden gecontroleerd. Lemma’s (onderwerpen) in de Wikipedia hebben daarom geen officile status. De Citizendium zou die wel moeten krijgen door het hogere wetenschappelijke gehalte. Volgende week zou een proefversie moeten starten. Op de site van Citizendium is al een vooraankondiging (“The Citizendium (sit-ih-ZEN-dee-um), a “citizens’ compendium of everything,” will be an experimental new wiki project that combines public participation with gentle expert guidance”) te lezen en een uitgebreide FAQ. Basis van de Citizendium zal de complete inhoud van de huidige Wikipedia zijn, met daarin ongeveer een miljoen onderwerpen. Daarna zal de actualisering ervan geschieden door wetenschappers en experts. Vraag is uiteraard wie bepaald wat ‘voldoende academische kwalificatie’ precies inhoudt. Heb ik die ook, haha? Bron: Citizendium.
    Zo, en nou even wat anders. Vanavond is er bij sterrenkundevereniging een lezing, getiteld “Astronomische Instrumenten” door ing. Harold R. Plooijer. Ik zal er morgen wel een stukje over schrijven. O ja, niet vergeten ook de grote clubloten meenemen. Die moeten vanavond weer aan de man gebracht worden, ahum…:-))

    h1

    Philosophical Transactions 2 maanden gratis online

    september 24, 2006

    Eerste publicatie van Newton in de Philosophical Transactions De gerenomeerde Britse Royal Society heeft zijn beroemde Philosophical Transactions (voluit de Philosophical Transactions of the Royal Society of London) voor twee maanden gratis op het internet gezet. Liefhebbers kunnen alle publicaties van het blad, vanaf de allereerste uitgave die in 1665 door Henry Oldenburg werd gepubliceerd tot het allerlaatste nummer (15 oktober 2006) bekijken. Surf daarvoor hierheen. De actie loopt tot december en daarna moeten wij stervelingen er weer voor gaan betalen. Het archief van de Royal Society bevat artikelen van beroemde geleerden zoals Edmond Halley, Michael Faraday, Albert Einstein, en Francis Crick. Zo verscheen in de Phil. Trans. 6 nr. 80 bladzijde 3075 (in 1671) voor het eerst een artikel van ene Isaac Newton, getiteld “A Letter of Mr. Isaac Newton, Professor of the Mathematicks in the University of Cambridge; Containing His New Theory about Light and Colors: Sent by the Author to the Publisher from Cambridge, Febr. 6. 1671/72; In Order to be Communicated to the R. Society” (zie figuur).
    De Philosophical Transactions was het eerste tijdschrift die met peer review werkte. Ingeleverde artikelen werden door andere wetenschappers beoordeeld en na goedkeuring gepubliceerd. Peer review is tegenwoordig d manier waarop alle wetenschappelijke tijdschriften kopij beoordelen. In 1887 werden de Philosophical transactions gesplitst in twee delen: Series A (wiskunde en natuurkunde) en Series B (Biologie).
    Trouwens, over peer review gesproken: op 13 juni wist ik te melden dat het andere gerenomeerde Britse vakblad Nature van start was gegaan met een zogenaamde open peerreview. Dat houdt in dat ter publicatie aangeboden artikelen eerst online worden geplaatst en dat iedereen, Jan en alleman dus, kan reageren om commentaar te geven. Die proef zou ongeveer drie maanden duren. Een blik op de kalender leert dat sinds de start van de open peer review, 5 juni 2006, al drie maanden voorbij zijn. Maar nog steeds kan er gepeert worden (eh.. is dat goed Nederlands? We zoeken het op in het witte eh… groene boekje;-)) en dat is allemaal hier te bekijken. Er staat ook een astronomisch artikel op: “Two-photon absorption by H2 molecules: the likely origin of the 2175A astronomical extinction band” van P. Sorokin en G. Glownia. Ik weet niet hoe lang het nog gaat duren, maar Astrobloggers met peer-bloed in hun aderen: surf naar deze open peerreview-site!
    Nou we het toch hebben over het online plaatsen van vakbladen en artikelen: sinds kort kan je ook proefschriften in Nederland online bekijken en wel hierzo. Je hoeft je dus nooit meer te vervelen als de krant uit is!

    h1

    Een nieuwe ster voor Marianne

    september 20, 2006

    Supernova 2006fo, die 16 september 2006 werd ontdektVanmiddag ben ik bij de afscheidsdienst geweest van mijn nicht Marianne. Vorige week donderdag, 14 september j.l., overleed zij op 41 jarige leeftijd. Veel te vroeg natuurlijk. Eén van de sprekers vanmiddag was een vriendin, die vertelde dat Marianne en zij elkaar bij een astrologiecursus hebben leren kennen. Marianne was dus kennelijk net zo geïnteresseerd in de sterren als ik, al gaf zij er een andere betekenis aan. Twee dagen na Marianne’s overlijden, zaterdag 16 september 2006, werd in het sterrenstelsel UGC 2019 (in het sterrenbeeld Cetus=walvis) een nieuwe ster ontdekt, een supernova. De supernova kreeg de naam SN 2006fo en werd ontdekt door wetenschappers van de Sloan Digital Sky Survey (SDSS). Op de foto hiernaast bij het streepje SN 2006fo, 13,9 boogseconden ten oosten en 3,6 boogseconden ten noorden van het centrum van UGC 2019.
    Supernova 2006fo wil ik bij deze opdragen aan mijn nicht Marianne. Zij heeft jarenlang gestreden, tevergeefs, tegen een slopende ziekte. Marianne heeft iedereen gevraagd een gift te geven aan het Sophia kinderziekenhuis. Die oproep wil ik graag herhalen: ga naar de site van het Sophia kinderziekenhuis en doneer!

    h1

    Nederland gedetailleerd te zien op Google Earth

    september 12, 2006

    Sterrenwacht Christiaan Huygens op Google Earth Zoekgigant Google heeft een update uitgebracht van Google Earth. Daarmee is geheel Nederland gedetailleerd te bekijken. In de vorige versie waren alleen de grote steden in detail te zien en zag je bij de andere gebieden een waas als je in ging zoomen. Het enige wat in Nederland geheel niet te zien is via Google Earth zijn enkele militaire terreinen, zoals de marinebasis in Den Helder. Vorig jaar sprak de Tweede Kamer al over Google Earth en dan met name over de mogelijkheid dat terroristen via dit programma geografische informatie kunnen vinden over doelwitten. Kennelijk heeft Google de discussie in de kamer gevolgd en de militaire gebieden ‘uitgegumd’.
    Natuurlijk ben ik gelijk gaan kijken hoe gedetailleerd Google Earth Nederland laat zien. Nou, ik vond het best indrukwekkend. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar de sterrenwacht van Christiaan Huygens in Papendrecht, hierboven. Onder de speldeprik zit de witte plantenkas van de vogel- en natuurwacht en rechts daarvan kan ik toch echt een wit gebouwtje onderscheiden wat de sterrenwacht is. Da’s dus een detail van een paar meter doorsnede! Ik zou zeggen: probeer het zelf eens uit! Wie trouwens Google Earth al heeft kan ook hier klikken om direct naar Christiaan Huygens te vliegen. En als je dan toch bezig bent, bekijk dan direct deze eens! Je kan ze bijna zien voetballen! Bron: Google Earth.

    h1

    OBSERVAN AGUJEROS NEGROS

    september 11, 2006

    Youtube.com Nee, wees gerust, ik ga niet naar Spanje verhuizen omdat ik het klimaat in dit koude kikkerlandje zat ben (hoewel, bij nader inzien:-). Ik kan zelfs geen Spaans, op por farvor na dan. Ik kwam op bovenstaande titel na het zien van een filmpje op de website Youtube.com. In de laatste ComputerTotaal!, waarop ik geabonneerd ben, las ik een artikel over deze zeer populaire videowebsite. Iedereen die dat wil kan er filmpjes plaatsen en/of bekijken. Maximaal tien minuten of 100 Mb en geen schunnige dingen (je kan de moderators waarschuwen door een knop Flag as Inappropriate). Het leuke van Youtube is dat er ook bergen video’s over astronomie te vinden zijn! Wel zitten er heel veel filmpjes die wel astronomische titels hebben, maar het eigenlijk niet zijn. Typ bij search maar eens ‘quasars’ in en je komt veel video’s tegen van de popgroep Quasar of van de game Quasar. Black holes levert ook weer een boel niet-gerelationeerde (haha, wat een term) items op, maar een extra zoekwoord als astronomy levert weer goede hits. Kwestie dus van de juiste zoekwoorden om foute hits eruit te filteren. En zodoende kwam ik op die video over het OBSERVAN AGUJEROS NEGROS, het waarnemen van zwarte gaten (tenminste, dat gok ik als juiste vertaling). Kijk hier maar eens:

    Andere zoektochtjes leveren ook leuke video’s op. Neem de woorden ‘Pluto + planets + Prague’ en je krijgt bijvoorbeeld een soort van aubade aan de ex-planeet Pluto, met dramatische muziek en al. Kijk hier voor het resultaat (of hier voor de Spaanse versie). NASA, Spitzer en Astrophysics leverde dit filmpje op. Kortom, Youtube is een leuke database van hl veel video’s en daarin hl veel astronomie-video’s. Ga zelf maar eens kijken!

    h1

    Telescoop van New Horizons ziet ‘first light’

    september 6, 2006

    M7, gefotografeerd door LORRI aan boord van de New Horizons Het duurt nog ongeveer negen jaar voordat de ruimtesonde New Horizons bij de planeet Pluto, eh.. sorry de dwergplaneet Pluto aankomt, maar nu zijn de wetenschappers er al verrukt over. Deze week is namelijk het beschermingsschild van de Long Range Reconnaissance Imager (LORRI) aan boord van de New Horizons geopend en de eerste foto is ermee genomen. De LORRI werd gericht op M7, een open sterrenhoop in de melkweg (en in 1764 beschreven door Charles Messier). Op de foto (zie hiernaast) zijn sterren te zien tot magnitude 12, net zoveel als op de calibratiefoto’s die op aarde met de LORRI werden genomen. De telescoop werkt dus perfect. Hoofd van de New Horizons-missie is Alan Stern van het Southwest Research Institute (SwRI) in Boulder (Columbia/VS). H, die naam Alan Stern kwamen we een paar dagen geleden ook al tegen. Vanmorgen wees Gieljan mij er al op dat die Stern n van degenen is die de petitie over de rehabilitatie van Pluto heeft bedacht. Logisch natuurlijk, als je beseft dat een missie naar een dwergplaneet minder status heeft dan eentje naar een echte planeet.
    De LORRI heeft een 20,8 cm opening en het licht valt rechtstreeks op een CCD-sensor. De telescoop is zo ontworpen dat hij bij extreem lage temperaturen die in de buurt van Pluto heersen gewoon kan functioneren. In de zomer van 2015 komt de New Horizons bij Pluto. Tot die tijd heeft Stern dus de tijd om het tij rondom Pluto te keren. Eerder komt New Horizons trouwens bij Jupiter aan: op 28 februari 2007 zal de sonde Jupiter naderen tot een afstand van 2,27 miljoen km en dan zal hij een flinke gravitationele zwieper richting Pluto krijgen. We wachten met spanning de plaatjes van Lorri af. Bron: New Horizons/NASA.