h1

Weer een exoplaneet door amateurs ontdekt

september 9, 2006

Impressie van de planeet TrES-2 die voor de ster langs schuift Amateurastronomen doen goede zaken de laatste tijd. Op 21 mei j.l. wist ik al te melden dat amateurs er in waren geslaagd om een planeet buiten het zonnestelsel te ontdekken, een exoplaneet die om een ster in het sterrenbeeld Noorderkroon (Corona Borealis) draait. Welnu, dat kunstje hebben amateurs opnieuw geflikt! Op een afstand van 500 lichtjaren heeft zo’n team van amateurs een planeet ontdekt, genaamd TrES-2 die om de 2,5 dag om een ster draait. Telkens als de planeet tussen de ster en de Aarde in schuift wordt het licht 1,5% gedimt. En die lichtvermindering is nou precies hetgeen de amateurs met simpele telescopen (10 cm opening) hebben waargenomen. TrES-2, genoemd naar het project Trans-Atlantic Exoplanet Survey (TrES), dat Jupiterachtige planeten bij andere sterren zoekt, draait om de ster genaamd GSC 03549-02811 in het sterrenbeeld Draak. De laatste paar maanden werd deze ster samen met enkele tienduizenden anderen in de gaten gehouden door een batterij amateur-telescopen verspreid over de hele wereld. Probleem is dat waargenomen lichtverminderingen niet per sé door een planeet hoeven te worden veroorzaakt. Het kan ook een dubbelster zijn met een donkere begeleider. Met grote computers worden daarom de gegevens geanalyseerd en de ‘valse’ meldingen eruit gefilterd. De kandidaten die overblijven worden vervolgens met een echte professionele telescoop bekeken, in dit geval de 10 meter telescoop van het W. M. Keck Observatory op de top van Mauna Kea (Hawaï). En toen bleek dus dat TrES-2 een echte planeet is, maatje Jupiter. Binnenkort verschijnt een artikel over de ontdekking van deze planeet in the Astrophysical Journal, het vakblaadje van de astronomen, onder leiding van Francis O’Donovan, een Ierse sterrenkunde-student op het California Institute of Technology. Bron: CFA.

Advertenties

No comments yet

  1. […] De laatste Astroblogs waren allemaal zo’n beetje terugblikken in de geschiedenis van de sterrenkunde. Nu even een vooruitblik naar de nabije toekomst. Op 21 december a.s. wordt namelijk door de Europese ruimtevaartorganisatie ESA de COROT-satelliet gelanceerd. Met die satelliet start de eerste ruimtemissie die volledig is gewijd aan het onderzoek naar exoplaneten. COROT (hetgeen na lang zoeken blijkt te staan voor “Convection Rotation and planetary Transits”) moet tijdens zijn twee jaar durende missie het aantal gevonden exoplaneten drastisch vergroten. En bovendien de eerste rotsachtige planeten waarnemen, misschien wel met slechts een paar keer de massa van onze aarde.  In feite zijn er twee manieren om planeten bij andere sterren te ontdekken. De oudste methode dateert al van 1995, toen Michel Mayor en Didier Queloz bij een ster in Pegasus een lichte schommeling in de lokatie van de ster zagen. Die schommeling was het gevolg van een zware Jupiterachtige planeet die om de ster draaide en die door z’n zwaartekracht de ster een beetje deed wiebelen. Die schommeling kunnen sterrenkundigen weer meten door de spectraallijnen in het sterlicht in de gaten te houden: bewegen ze naar het rode gedeelte dan beweegt de ster iets van ons af en gaat ‘ie naar het blauwe gedeelte dan komt de ster iets naar ons toe. COROT maakt gebruik van de andere methode om exoplaneten te vinden: daarbij kijkt men naar het licht van de ster. Deze zal namelijk in helderheid schommelen als de donkere begeleider tussen de Aarde en de ster in komt (zie afbeelding). COROT is ontworpen om het silhouette van exoplaneten op te sporen. Hij zoekt naar kleine dips in het sterrenlicht, veroorzaakt door een passerende planeet. Deze methode is trouwens niet enkel voorbehouden aan de heren en dames professionals, want enkele keren hebben ook amateurs op deze wijze al exoplaneten ontdekt. Zie o.a. m’n astroblogs van 9 september hierover. COROT is eigenlijk een voorloper van een satelliet die nog veel geavanceerder zal zijn en aardachtige exoplaneten moet kunnen zien: de Kepler-missie van de NASA. Die zal volgens verwachting in oktober 2008 worden gelanceerd. COROT wordt in staat geacht om exoplaneten te zien die enkele keren zo zwaar als de Aarde zijn. Kortom, de 21e december staat ons weer een leuke missie te wachten. Mmmmm, da’s wel zo’n beetje tegen kersttijd en ik kan mij vaag herinneren dat ruimtemissies die tegen die tijd werden gelanceerd niet echt succesvol waren.  Kennen we nog het drama van de Beagle 2, die kerst 2003 op Mars zou landen? Oeps! Bron: ESA.   […]



Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: