h1

Eerst donkere materie, dan sterrenstelsels

juni 18, 2006

De rode vlekjes zijn ultralichtsterke infrarode sterrenstelsels Nader onderzoek uitgevoerd met de infrarood ruimtetelescoop Spitzer van de NASA laat zien dat er een oorzakelijk verband moet zijn tussen donkere materie en het ontstaan van sterrenstelsels. Een team astronomen onder leiding van Dr. Duncan Farrah van de Cornell Universiteit in Ithaca (New York) heeft twee groepen van zogenaamde ultralichtsterke infrarode sterrenstelsels onderzocht op miljarden lichtjaren afstand. Zij maakten daarbij gebruik van het Spitzer Wide-area Infrared Extragalactic (SWIRE) onderzoek. Die infrarode sterrenstelsels zijn zeer helder (relatief dan, want ze staan op zeer verre afstanden) door de enorme gebieden van stervorming. Op die foto hiernaast zijn die stelsels te zien als de vage rode puntjes op de achtergrond. rechtsonder is n zo’n gebiedje in detail te zien. Om daar donkere materie waar te nemen is nogal lastig, want zoals de naam al zegt is donkere materie donker en daarmee niet waar te nemen. De astronomen geloven dat er in het heelal vijf keer zo veel donkere materie als gewone materie moet zijn. De astronomen van het team van Farrah gingen daarom op indirecte wijze kijken hoeveel donkere materie er was door de mate van stelseldichtheid te meten. De donkere materie heeft een gravitationele werking op ‘gewoon’ gas en stof, maar ook op andere klompen van donkere materie. Zodoende vindt er clustering van donkere materie plaats en daarmee ook van de sterrenstelsels. Het verrassende aan het onderzoek is nu dat er een minimum hoeveelheid donkere materie moet zijn wil er uit dat gas en stof een sterrenstelsel ontstaan: 10 biljoen zonsmassa (in het Engels spreken ze van een ‘trillion’, da’s een 1 met 12 nullen). In geen enkel van de onderzochte ultralichtsterke infrarode stelsels bleek minder donkere materie te zijn. Kennelijk heeft dit type sterrenstelsel minimaal deze hoeveelheid donkere materie nodig om te kunnen ontstaan.
In mijn astroblog afgelopen woensdag over een gigantische hoeveelheid heet gas in het cluster Abell 3266 ging het ook al over het verband tussen een zichtbaar cluster van sterrenstelsels en de donkere materie die zich indirect door z’n gravitatiekracht laat gelden. Het wordt tijd dat we maar eens een telescoop gaan uitvinden die ook donkere materie kan zien. Misschien iets voor de Large Hadron Collider die volgend jaar van start gaat? Bron: Spitzer.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: