h1

Gammaflitsers voor amateurs!

februari 26, 2006

Team-Wijers wil gammaflitsen waarnemenVaste lezers van de astroblogs weten inmiddels dat de gammaflitsers, in het Engels de Gamma-ray bursts (GRB’s), hier regelmatig besproken worden. Gisteren onder andere nog met het bericht over een nieuwe ontdekte klasse van lage-energie gammaflitsers. Vandaag zat ik de NRC te lezen en ergens kwam ik een advertentie tegen van één of andere wedstrijd in het kader van de academische jaarprijs. Er zijn dertien teams doorgedrongen tot de finale en eentje daarvan was het Team-Wijers van de Universiteit van Amsterdam. Onder leiding van teamvoorzitter Ralph Wijers was dit team er in geslaagd om zomer 2005 waarnemingen te verrichten aan een korte gammaflits, zo eentje die dus minder dan een seconde duurt (tenminste de gammaburst, de optische nagloed volgt een tijdje later en is door het snelle signaleringssysteem van de SWIFT-satelliet goed waar te nemen). Wat is nu precies het plan van team-Wijers waarmee ze aanspraak maken op de Academische Jaarprijs, waarvan de winnaar op 1 juni 2006 bekend wordt gemaakt en die € 100.000,- groot is? Dat is dat zij ook amateur-sterrenkundigen mee willen laten doen aan de waarnemingen aan de korte gammaflitsers! Ik citeer even een stukje uit het artikel (op de achterpagina van het Zaterdags Bijvoegsel, zoals deze bijlage van de NRC heet): “Wat dit team met hun plan wil bereiken is mensen, van basisschoolleerling tot gevorderd amateur, enthousiast maken voor de sterrenkunde door ze zelf mee te laten doen aan onderzoeken en daarmee daadwerkelijk een bijdrage te laten leveren aan de sterrenkundige wetenschap. (…) Team Wijers wil de sterrenkunde onder de mensen brengen door lokaal bij schoolsterrenwachten en via amateur-sterrenkundeclubs een speciale camera en telescoop beschikbaar te stellen. Daarmee, en met het begeleidend lesmateriaal, zal een volwaardig programma over sterrenkunde geleverd worden.”
Nou, ik weet al wie van mij winnaar mag worden van de Academische Jaarprijs! Hoewel, er is ook een team van de Universiteit van Utrecht die als onderwerp heeft waarom de ruimte uit drie dimensies bestaat. Mmmmmm, kan ook interessant zijn. Er is overigens ook een zogenaamde battlemeter, waarop het publiek haar mening over de teams kan geven (goh, het lijkt Idols wel). Team-Wijers staat daarin derde met 10% van de stemmen. De publiekspoll is overigens niet doorslaggevend voor de einduitslag, want dat wordt door de jury bepaald. Meer info over het plan van Team-Wijers op www.einsteinflits.nl. En ze hebben ook nog een weblog, met daarin actueel nieuws over het plan.

Advertenties

No comments yet

  1. Hartstikke bedankt voor de zeer enthousiaste reactie op ons project! Ik hoop dat het bij de jury ook zo goed valt….


  2. Hoi Ralph,

    Ja, het is een heel goed project. Is het niet mogelijk dat onze sterrenkundevereniging Christiaan Huygens (zie onze site op
    http://www.astrosurf.com/huygens)
    meedoet aan het project? We hebben sinds kort ook een eigen sterrenwacht en zoiets zou la Metius in Alkmaar ook geautomatiseerd kunnen worden.
    Suc6 met Einsteinflits!!


  3. Over deelname van vereniging
    Christiaan Huygens aan het project valt zeker te praten, het lijkt wel tot de mogelijkheden te behoren.
    Uiteraard zullen we eerst de prijs moeten winnen voor we enige toezeggingen kunnen doen… We zullen u in dat geval zeker weer benaderen!

    vriendelijke groet,
    Klaas Wiersema (Einsteinflits team)


  4. Da’s heel mooi. We hopen dat jullie ver komen in de Academische jaarwedstrijd.

    Tot horens/ziens/mails!


  5. […] Met behulp van de Swift satelliet van de NASA hebben sterrenkundigen onlangs een zogenaamde hybride gammaflitser ontdekt. Zoals ik in eerdere astroblogs al schreef (bijvoorbeeld op 15 december 2005 en op 26 februari 2006) was van gammaflitsers tot nu toe bekend dat ze in twee smaken voorkomen: de korte flitsers en de lange flitsers. De korte flitsers (in het engels de gammaray-bursters, GRBs, met een periode zeer kort, maximaal 1 seconde) ontstaan als twee zware compacte objecten, bijvoorbeeld twee neutronensterren of een neutronenster en een zwarte gat op elkaar botsen. De lange flitsers (periode meer dan twee seconden tot enkele minuten) ontstaan waarschijnlijk als een zware ster aan het einde van z’n leven instort tot een zwart gat.Nu blijkt uit de waarneming van Swift dat er een tussensoort is: de gammaflitser GRB060614 duurde 102 seconden (de naam van de flitser komt van de datum van ontdekking: 14 juni 2006). Dat zou ‘m een lange gammaflitser maken. Maar de lichtcurve had alle karakteristieken van een korte gammaflitser. Alsof twee neutronensterren op elkaar knalden en dat niet zoals gebruikelijk in een fractie van een seconde, maar in bijna twee minuten. Wat ook vreemd was dat was dat gewoonlijk bij een lange gammaflitser de supernova-explosie wordt gezien, die voorafging aan de vorming van het zwarte gat. Maar bij GRB060614 bleef die supernova uit. Het moederstelsel is een sterrenstelsel op een relatief nabije afstand van 1,6 miljard lichtjaar (ahum), dus de supernova had gemakkelijk gedetecteerd kunnen worden. Kortom, voer voor theoretici dus deze gammaflitser. En theorie is al direct geopperd: er zou een nieuwe manier van vorming van zwarte gaten zijn waarbij de energie van de zware ster aan het einde van z’n leven niet de gelegenheid krijgt te ontsnappen in een explosieve knal, maar direct wordt verzwolgen in het zwarte gat. Een andere theorie (hier te lezen) zegt dat er wellicht sprake is van een botsing van een neutronenster of zwart gat met een witte dwerg. De doodsstrijd van de witte dwerg zou dan 102 seconden hebben geduurd, voordat ‘ie werd verorberd door de neutronenster of het zwarte gat. Vandaag werden in het vakblad Nature twee artikelen geplaatst over de ontdekking van de hybride gammaflitsers. Leuk hoor, al die verhalen over astronomisch kannibalisme zo net voor de kerst. Bron: ESO. […]


  6. […] februari: Sterrenkunde is in het geheel niet een zaak van louter professionals. In februari twee mooie voorbeelden hoe amateurs ook nuttig werk kunnen verrichten aan sterrenkundige onderwerpen: kosmische stralen die via skiboxen worden waargenomen door middelbare scholieren (zie m’n astroblog hierover van 3 februari) en de actie van de Universiteit van Amsterdam om met behulp van amateur-astronomen ook gammaflitsers te gaan waarnemen. M’n astroblog van 26 februari repte daarover. […]



Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: